ค่าความดันโลหิตและวิธีเลือกซื้อเครื่องวัดความดันให้คุ้มค่า

ค่าความดันโลหิตเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยบ่งบอกถึงสุขภาพของเราอย่างหนึ่ง หากปล่อยให้ความดันโลหิตสูงเป็นเวลานาน อาจนำไปสู่การเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดซึ่งอาจทำให้เสียชีวิตได้ การวินิจฉัยและติดตามอาการ อย่างสม่ำเสมอเพื่อควบคุมค่าความดันโลหิตให้อยู่ในเป้าหมาย จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยป้องกันโรคแทรกซ้อน และลดโอกาสการเสียชีวิตได้ ดังนั้นเรามาทำความรู้จักกับค่าความดันโลหิต และวิธีวัดความดันโลหิตที่บ้านอย่างถูกต้องกัน

ค่าความดัน คืออะไร

ค่าความดันตัวบน (Systolic Blood Pressure; SBP)

ค่าความดันตัวบน หรือค่า SYS คือค่าความดันโลหิตที่เกิดขึ้นขณะที่หัวใจบีบตัว โดยปกติจะเป็นค่าแรกที่แสดงจากการวัดความดันโลหิต ค่าปกติจะอยู่ที่ไม่เกิน 120 มิลลิเมตรปรอท

ค่าความดันตัวล่าง (Diastolic Blood Pressure; DBP)

ค่าความดันตัวล่าง หรือค่า DIA คือค่าความดันโลหิตขณะที่หัวใจคลายตัว โดยปกติค่าความดันตัวล่างจะปรากฎเป็นค่าที่สองบนหน้าจอของเครื่องวัด โดยค่าปกติจะไม่เกิน 80 มิลลิเมตรปรอท

ชีพจร (Pulse)

ชีพจร คือ อัตราการเต้นของหัวใจที่จับได้จากการเคลื่อนไหวของหลอดเลือดขณะที่หัวใจบีบตัวส่งเลือดออกมา ซึ่งชีพจรจะมีค่าเท่ากับจำนวนครั้งที่หัวใจบีบตัวในแต่ละนาที โดยปกติชีพจรจะเป็นค่าที่ได้มาจากการวัดความดันโลหิตพร้อมกัน และมักจะแสดงเป็นตัวที่สามในหน้าจอของเครื่องวัดความดันแบบดิจิทัล ค่าชีพจรปกติจะอยู่ในช่วง 60-100 ครั้งต่อนาที

ปัจจัยที่มีผลต่อความดัน

ปัจจัยที่อาจส่งผลต่อค่าความดันโลหิต เช่น

• อายุ ส่วนใหญ่ค่าความดันโลหิตจะสูงขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น เนื่องจากหลอดเลือดมีความยืดหยุ่นน้อยลง

• เพศ พบว่าผู้ชายมักเป็นโรคความดันโลหิตสูงมากกว่าผู้หญิง

• กิจกรรมในแต่ละวัน เมื่อทำกิจกรรมต่าง ๆ ในระหว่างวันหรือมีการออกแรง จะทำให้ค่าความดันโลหิตสูงขึ้น

• เวลาในการวัดค่าความดัน เนื่องจากกิจกรรมที่ทำในแต่ละช่วงเวลาแตกต่างกัน ช่วงกลางวันร่างกายจะมีความดันโลหิตสูงขึ้น และจะลดต่ำสุดในช่วงที่นอนหลับ

• ความเครียด เมื่อเกิดความเครียดร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) และอะดรินาลีน (Adrenaline) ทำให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น เลือดสูบฉีดมากขึ้น ส่งผลให้ค่าความดันโลหิตสูงขึ้น

• อาหาร การรับประทานอาหารที่มีโซเดียมสูง เช่น อาหารรสเค็ม อาหารแปรรูป อาหารหมักดอง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป จะทำให้ร่างกายดูดน้ำกลับเข้าสู่กระแสเลือดมากขึ้น ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงตามมาได้

• พันธุกรรม ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคความดันโลหิตสูง จะมีแนวโน้มเป็นโรคนี้มากกว่าคนทั่วไป

• ยา ยาหลายชนิดมีผลต่อค่าความดันโลหิตในร่างกาย ตัวอย่างกลุ่มยาที่อาจทำให้ค่าความดันโลหิตสูงขึ้น เช่น ยาแก้คัดจมูก ฮอร์โมนเพศและยาคุมกำเหนิด ยาสเตียรอยด์ ยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ยาต้านซึมเศร้า ยาจิตเวช ยากดภูมิคุ้มกัน เป็นต้น